Omurilik fıtığı
Bu sayfa, makine çevirisidir ve bu nedenle sunulan tavsiyelerde farklılıklar olabilir. Doğru ve kişiye uygun öneriler için aile hekiminiz ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.
Fıtıklı disk (Hernia Nuclei Pulposi), bir veya daha fazla omurgalar arası diskin yumuşak çekirdeğinin çıkıntısıdır ve sinirlerinizin sıkışmasına neden olur. Böyle bir şişlik, omurgalar arası diskteki bir kırık veya zayıflamadan kaynaklanır. Bu, sinirlerinizi veya omuriliğinizi baskı altına alır. Bu, bacaklarınızdan biri veya birkaçında ve (alt sırtınızda) şiddetli ağrıya neden olur. Fıtık nedeninin tam nedeni belirlenemiyor. Disk fıtığı birkaç faktöre sebep olabilir. Örneğin, yanlış bir hareket yaptınız, çok uzun oturdunuz ya da çok ağır iş yaptınız. Fıtığın gelişimini etkileyen diğer faktörler şunlardır:
- Boyun. Uzunsanız, fıtık olma ihtimaliniz daha yüksektir.
- Stres.
- Sigara içmek.
- Kilolu.
- Yaşlılık.
- Kalıtım. Omurlar arası dokusu doğuştan zaten zayıftır.
- Çok zayıf bir kas birikimi.
Fıtık, akut fıtık veya kronik fıtık olabilir. Akut fıtıkta aniden semptomlar oluşur ve belirtiler genellikle 12 hafta sonra kendiliğinden geçer. Kronik fıtıkta belirtiler genellikle yavaş yavaş gelişir ve uzun süre acı çekersiniz. Kronik fıtıkı önlemek için yakında yardım aramanız önemlidir. Akut fıtık tedavi edilmezse, kronik fıtıka dönüşebilir.
Fıtık disk durumunda şu sorunlardan muzdarip olabilirsiniz:
- Belinde ağrı var.
- Bir bacakta ya da her iki bacakta yayılan ağrı. Ağrı ayağınıza kadar uzanabilir. Ağrı kalçanızda da hissedilebilir.
- Bir bacakta veya her iki bacakta hissi veya kas gücü azalması.
- Öksürükte ve hapşırırken ağrı.
Fıtık teşhisi konduysa, aşağıdaki tavsiyeleri takip etmeniz önemlidir:
- Hareket etmeye devam et. Bu kaslarınızı güçlü tutar ve kaslarınızın sertleşmemesini sağlar. Kendinizi fazla zorlamayın. Günlük aktivitelerine olabildiğince normal şekilde devam et. Doğru egzersizler ve hareketler için ayrıca bir fizyoterapistten tavsiye alabilirsiniz.
- Şiddetli ağrı olursa, bir ağrı kesici alın. Temel olarak parasetamol alıp anti-enflamatuar ilaç (NSAID) ile takviye edebilirsiniz. Doğru doz için paket broşürünü kontrol edin veya doktorunuzdan tavsiye alın. NSAID’lerin hoş olmayan yan etkileri olabilir. Bu yüzden dikkatli davranmak önemlidir.
- Yattığınızda rahatça uzandığınızdan emin olun. Örneğin, sırt üstü yatarken dizlerinizin altına birkaç yastık yerleştirebilirsiniz. Sırt üstü yatamamı sağlayamıyor musun? Sonra yan yat ve dizlerini bükülü tut.
Belki de uzanmak en az acıya yol açar. O zaman normalden daha sık uzanmak en iyisidir. Yeterince hareket etmeye devam ettiğinizden emin olun, çünkü çok fazla uzanırsanız kaslarınız gevşeer ve semptomlar daha kötü olur ya da iyileşmesi yavaşlar. Yataktan kalktığınızda, bunu doğru şekilde yapmanızı tavsiye ederiz. Bunu şu şekilde yapabilirsiniz:
- Seni yan yatağa çevirir.
- Başınız hala yatağın üzerindeyken bacaklarınızı yatağın kenarına koymak.
- Her iki kolunu yan tarafa itip sonra ayağa kalk.
Yine yatacak mısın? Sonra aynı şeyi yap, ama ters sırayla.
Fıtık olduğundan şüpheleniyor musunuz? Sonra doktorunuzu arayın ve randevu alın. Zaten fıtık teşhisi kondu mu, ama ek semptomlar yaşıyor musunuz? Lütfen hemen (hafta sonları olarak) pratisyen hekiminizle veya acil servisle iletişime geçin:
- Artık idrara gitmek mümkün değil.
- Artık idrarınızı veya dışkınızı tutamazsınız.
- Vajinanız, penisiniz veya anüsünüz yakınında uyuşma hissi yaşanıyor.
- Bacaklarınızdaki güç giderek azalır.
- Birkaç hafta sonra hâlâ yataktasın. Taşınmak mümkün değil ya da çok zor.
- Belirtiler 6-8 hafta sonra azalmaz.
- Ağrı kesici aldıktan sonra ağrı geçmiyor.
Aile hekimi, sonraki adımları sizinle görüşür veya sizi fizyoterapist veya nörolog gibi başka bir uzmana yönlendirir. Çok ağır vakalarda, fıtık ameliyatla düzeltilir. Sonra omurlar arası çıkıntı çıkarılır, böylece sinir veya omurilik artık sıkışmaz.